
در این دوره دامداری از اهمیت خاصی برخوردار بوده به این شوند(دلیل) که بر روی سفال های ساخته شده تصاویر یا انگاره های این جانوران و دام های شاخ دار و گوسفندان دیده شده. این تصاویر شاخدار های بزرگ در سرزمین آسیای میانه نیز یافت می شود مانند کشورهای تاجیکستان، ازبکستان،قرقیزستان و ... . که بر طبق یک فرضیه ایرانویچ* در سرزمینی نزدیک آنجاست این تصاویر از نظر تاریخ خلق این آثار با سفالینه مادی تفاوت بسیار دارند(سفال ها بعد ها به دست هنرمندان مادی ساخته شدند) در نواحی که کشاورزی رواج داشت کم کم آثار یکجا نشینی را پیدا می کننداما هنوز دامدار ها به دنبال مراتع بهتر مجبور بودند جابه جا شوند انسان در کنار این پیشرفت ها هنر، نساجی و کوزه گری را به پیش برد، جالب توجه است که سفالینه های به دست آمده از سوریه و آشور و بین النهرین با سرزمین های ماد و پارس و آسیای میانه بسیار شبیه هم است
مردم شناسی دوره ماد:
دیاکونوف می گوید آنها سیاه چرده و دراز کله وآز خمیره شبه اروپایی کرانه دریای مدیترانه بودند. شباهت با مردم خراسان و آذربایجان که در زمان حال زندگی می کنند بسیار دیده می شود. ماد ها قوم یک دست نبوده اند یعنی چندین قوم و ایل بودند شرایط تدفین و رسوم مذهبی و غیر مذهبی بسیاری داشته اند بعضی مهاجر و بعضی یکجا نشین بوده اند.
در هزاره دوم قبل از میلاد در تپه حصار جمجه های کوتاه کله یافت شد مانند جمجمه های سرزمین های مغولی وجمجمه های دیگری نیز کشف شده، که گویا از قوم شمالی - نوردیک بوده است، کاپرس هلندی نیز که انسان شناس است این اعتقاد را بیان کرده است اما همه آنها باز هم مشکوک است.
اما در جنوب ایران مردم سیاه پوست و شبه سیاه پوست زندگی می کردند اما بعید می رسد که به سرزمین ماد نفوذ کرده باشند. ایا آنها بعد ها به آفریقا رفتند یا به هندوستان و یا اقیانوسیه؟ واگر رفتند چطور و چگونه؟
ساکنان ماد در هزاره سوم قبل از میلاد:
در این دوره اقوام ماد گسترش وسیعی یافته اند سیاست پیشرفت فراوانی یافت هر چند شاید بعد ها به نفع ماد ها چرخش نگردید و این آشوری ها بودند که به قدرت رسیدند اما از نظر قومیت آنها پیشرفت بسیار کردند. سرزمین های فراوانی به آنها تعلق داشت. نژاد های بسیاری در جهان از آنها مشتق شد آثار هنری فراوان شد ، تجارت پیشرفت کرد، جنگ های قومی و محلی فراوان بود که در قرون و هزاره های بعدی باعث شد که شاید اولین دموکراسی در جهان در محل انگمانه(هگمتانه) یا محل انجمن ها (همدان) تشکیل شد تنها مشکل آنها نبود وحدت در تکنیک ها و تاکتیک های جنگی بود که وقتی به آن رسیدند در قرون و هزاره های بعدی آشور از آنها شکست خورد.
ما سعی می کنیم قبایل ماد و نحوه زندگی آنها را و اطلاعاتمان را راجع به هزاره سوم پیش از میلاد را معرفی کنیم
قبایل هوریانی(میتانی) و ایلامیان(عیلامیان):
سرزمین ماد غربی تا شرق دجله قبایل میتانی (هوریانی) بودند، از آثاری که به زبان سومری(شومری) و اکدی و هوریانی به دست آمده چنین نتیجه می گیریم که در غرب زاگرس قبایل هوریانی و لولوبیان و کوتیان وبه طور یقین قبایلی که با ایلامیان نزدیک بودند و یا ایلامی اصیل بودند زندگی می کردند اقوام میتانی که به همین زبان سخن می گفتند در بین النهرین شمالی تا سوریه و نیز سراسر فلات ارمنستان پراکنده بودند تا هزاره اول پیش از میلاد آنها در کنار قبایل دیگر بودند وآثارشان به دست آمده نبشته ای موجود است از تیشاری شاه اورکیش و ناوار که به هوریانی نبشته شده است. اورکیش تا کنون یافت نشده است اما ناوار همان نامار است که نامرو نامیده شده است، وجود هوریان ثابت شده است آنها همان هایی هستند که اسب را رام کردند و پرورش دادند، مردم هنرمندی بودند این قوم ماد آثار برجسته بسیاری دارد.
آرانچای باستانی و کرکوک امروزی نیز زیست کرده اند میتانی ها مردمی خوش فکری بوده اند که با مردم سرزمین های دیگر ارتباط بسیار قوی نیز داشته اند. آنها با فرهنگ اورارتویی(ارمنستانی) نزدیکی فراوانی داشته اند، این دوره در ماد احتمالاْ درخشان بوده است ماد و آذربایجان و ایلام و سرزمین های دیگر آن نیز همین طور.